Onderzoek en analyse

In beleidsstukken is inclusie een duidelijke ambitie: iedereen moet kunnen sporten en bewegen, ook mensen met een beperking of extra ondersteuningsbehoefte. In de praktijk blijkt die ambitie lastiger waar te maken. De uitvoering is versnipperd, afhankelijk van tijdelijke subsidies en sterk verschillend per regio.

Dat leidt tot een "projectcarrousel": er ontstaan mooie initiatieven, maar zodra een subsidiestroom stopt, verdwijnt vaak ook de samenwerking, kennis en continuïteit. Tegelijkertijd zorgen regionale verschillen ervoor dat de ene regio veel verder is in aangepast sporten dan de andere, waardoor kansen ongelijk verdeeld raken.

In het onderzoek zag ik een terugkerend patroon: we proberen langdurige samenwerking te realiseren met kortlopende middelen. Terwijl juist netwerkvorming en afstemming tijd kosten—om relaties op te bouwen, vertrouwen te creëren en afspraken te laten landen in de praktijk.

Als financiering vooral kortlopend is, worden professionals gedwongen om telkens opnieuw te starten, met wisselende rollen en verwachtingen. Het gevolg: energie gaat naar 'opnieuw uitvinden' in plaats van doorbouwen.

Daarbij werd een belangrijk verschil zichtbaar tussen regio's. In Gelderland wordt de samenhang tussen regio's als beperkt ervaren, terwijl in Brabant juist een sterker bovenregionaal model bestaat. Ook signaleerde Uniek Sporten dat achterblijvende aansluiting meetbaar wordt: twee van de vier Nederlandse gemeenten die niet zijn aangesloten bij Uniek Sporten liggen in Rivierenland. Dit wijst op een ongelijk speelveld binnen één provincie en onderstreept de noodzaak van betere afstemming en gezamenlijke richting.

Ik bracht de effectiviteit van de inzet rondom regiocoaches en Uniek Sporten in kaart en onderzocht wat helpt (en belemmert) om inclusief sportaanbod structureel te organiseren. Daarbij analyseerde ik de opgehaalde informatie zorgvuldig, koppelde dit aan de onderzoeksvragen en vertaalde de inzichten naar een strategisch advies voor de provincie. Niet als "extra project", maar juist als stap richting structurele borging.

Een belangrijk spoor in het onderzoek was: hoe kun je regionale verschillen verkleinen zónder alles te centraliseren? En welke rol past bij de provincie als aanjager en verbinder, zonder een regierol te claimen die juridisch of praktisch niet altijd passend is? Die rolverheldering bleek essentieel om verwachtingen realistisch te maken en samenwerking werkbaar te organiseren.

Het onderzoek mondde uit in een concrete beweging: minder projectcarrousel, meer borging en duidelijkere rollen. De kern is een verschuiving van kortetermijndenken (tijdelijke impulsen) naar structurele oplossingen (duurzame samenwerking, kennisdeling en continuïteit). Praktisch betekent dit: heldere afspraken over verantwoordelijkheden, betere bovenregionale afstemming en slimmer gebruik van data om regionale ontwikkeling te volgen.

Een mooie extra opbrengst was dat Uniek Sporten openstaat voor het toevoegen van een provincievraag aan hun jaarlijkse survey. Daarmee ontstaat een kans om regionale data structureel te benutten en ontwikkelingen per regio beter te monitoren en te vergelijken.